Cukrzyca ciążowa a karmienie piersią – czy można karmić i na co uważać?

Karmienie piersią po cukrzycy ciążowej: praktyczne wskazówki

Po cukrzycy ciążowej zwykle możesz karmić piersią; insulinoterapia nie stanowi przeciwwskazania. Zadbaj o wczesne rozpoczęcie laktacji, bezpieczeństwo dziecka i kontrolę własnej glikemii.

• Przystawiaj dziecko wcześnie i często. Korzystaj z kontaktu „skóra do skóry” i poproś personel o pomoc. Ponieważ laktacja może ruszyć z opóźnieniem lub produkcja mleka może być mniejsza, przy trudnościach szybko skontaktuj się z położną albo doradcą laktacyjnym.
• Obserwuj noworodka i stosuj się do zaleceń personelu. Zespół medyczny zwykle kontroluje glikemię dziecka po porodzie, bo może wystąpić niedocukrzenie. Zgłaszaj nadmierną senność i trudności z karmieniem; personel ustali postępowanie przy niskim wyniku.
• Jedz regularnie i różnorodnie. Jeśli nie masz innego typu cukrzycy, po porodzie zwykle możesz zrezygnować z diety ciążowej. Podczas karmienia orientacyjne zapotrzebowanie wynosi 2000–2600 kcal dziennie, ale ustal je z położną lub dietetykiem. Wybieraj zbilansowane posiłki, jedz mniejsze porcje częściej i unikaj restrykcyjnej diety bez konsultacji.
• Kontroluj glikemię i wykonaj badanie po porodzie. Realizuj plan ustalony z lekarzem; niektóre zalecenia obejmują pomiary na czczo i po posiłkach przez 7–10 dni. Około 6–12 tygodni po porodzie wykonaj doustny test obciążenia 75 g glukozy, a następnie regularnie się badaj, nawet jeśli wcześniejsze wyniki są prawidłowe.
• Karmienie może przynieść korzyści również Tobie. Badania łączą karmienie piersią z korzystniejszą kontrolą glukozy i odpowiedzią insulinową po porodzie. W jednym dużym badaniu karmienie przez co najmniej dwa miesiące wiązało się z niższym ryzykiem cukrzycy typu 2. Nie gwarantuje to ochrony, dlatego kontynuuj kontrole lekarskie, stosuj zbilansowaną dietę i podejmuj aktywność dostosowaną do okresu poporodowego.

Podczas karmienia piersią komponuj małe, zbilansowane posiłki. Dopasuj porcje do swoich potrzeb; u wielu karmiących mam zapotrzebowanie wynosi około 2000–2600 kcal dziennie.

• Wybieraj produkty pełnoziarniste, takie jak płatki owsiane, kasze, pieczywo pełnoziarniste i brązowy ryż.
• Sięgaj po różnorodne, bogate w błonnik warzywa i owoce — świeże lub mrożone.
• Uwzględniaj źródła białka: rośliny strączkowe, ryby, jaja, chude mięso i nabiał.
• Dodawaj źródła nienasyconych tłuszczów, na przykład orzechy, awokado i oleje roślinne.
• Pij wodę, a jeśli masz ochotę, zjedz niewielką porcję słodyczy.

Aby posiłki dostarczały energii i składników odżywczych, łącz różne grupy produktów. Jeśli przebyłaś cukrzycę ciążową, dostosuj jadłospis do zaleceń lekarza lub dietetyka.

1. Jedz małe porcje, ale częściej — zamiast kilku obfitych posiłków.
2. W głównym posiłku połącz produkt pełnoziarnisty, źródło białka oraz warzywa lub owoce.
3. Dodaj niewielką porcję nienasyconego tłuszczu, na przykład orzechy, awokado lub olej roślinny.
4. Pij regularnie wodę, a słodycze traktuj jako dodatek, nie podstawę posiłku.
5. Podczas laktacji unikaj restrykcyjnej diety odchudzającej. Ustal indywidualne zapotrzebowanie kaloryczne, uwzględniając masę ciała, wzrost, aktywność i stan zdrowia.
6. Po cukrzycy ciążowej uzgodnij z lekarzem kontrolę glikemii i termin badania OGTT po porodzie. Dieta nie zastępuje badań ani zaleceń medycznych.

Po cukrzycy ciążowej kontroluj glikemię, wykonaj poporodowy test OGTT i regularnie badaj się pod kątem cukrzycy typu 2. Zadbaj także o opiekę nad noworodkiem, karmienie piersią i zdrowy styl życia.

• Mierz glikemię w pierwszych dniach po porodzie. Zwykle kontroluj ją przez 7–10 dni: na czczo i 2 godziny po głównych posiłkach. Prawidłowe wartości orientacyjne to poniżej 100 mg/dl (5,6 mmol/l) na czczo i poniżej 140 mg/dl (7,8 mmol/l) po posiłku. Jeśli wyniki przekraczają te progi, skontaktuj się z lekarzem. Gdy pomiary pozostają prawidłowe przez 7–10 dni, lekarz może zalecić ich zakończenie.
• Wykonaj poporodowy test OGTT. Około 6–12 tygodni po porodzie, zgodnie z zaleceniem lekarza, zgłoś się na laboratoryjny doustny test obciążenia 75 g glukozy. Test wykrywa utrzymujące się zaburzenia tolerancji glukozy czulej niż pojedynczy pomiar na czczo. Nawet prawidłowy wynik nie zwalnia z dalszych kontroli.
• Kontroluj zdrowie także w kolejnych latach. Po cukrzycy ciążowej ryzyko cukrzycy typu 2 wzrasta — przytaczane badania wskazują, że może być 7–10 razy większe niż u kobiet bez tego rozpoznania. Wykonuj badania przesiewowe co 1–3 lata, a przy dodatkowych czynnikach ryzyka lub na zalecenie lekarza — częściej. Możesz oznaczyć glukozę na czczo albo wykonać OGTT.
• Zadbaj o karmienie piersią i uzyskaj wsparcie. Karmienie piersią może korzystnie wpływać na metabolizm matki. W badaniu SWIFT karmienie przez co najmniej 2 miesiące wiązało się z ponad 50% niższym ryzykiem cukrzycy typu 2 w ciągu dwóch lat; inne badanie wykazało spadek ryzyka o 36–57% przy dłuższym karmieniu. Wyniki nie są jednak jednoznaczne, a karmienie nie zastępuje kontroli lekarskiej. Cukrzyca ciążowa może utrudniać rozpoczęcie laktacji lub zmniejszać ilość pokarmu, dlatego warto wcześnie przystawiać dziecko, zapewniać kontakt „skóra do skóry” i skorzystać z konsultacji laktacyjnej. Leczenie insuliną samo w sobie nie wyklucza karmienia piersią.
• Obserwuj noworodka. Personel może zmierzyć dziecku glikemię, ponieważ noworodki matek z cukrzycą ciążową są narażone na hipoglikemię. Po odcięciu dopływu glukozy od matki podwyższona produkcja insuliny u dziecka może obniżyć poziom cukru. Personel ustala dalsze postępowanie, w tym ewentualne podanie glukozy. Poinformuj też lekarza dziecka o cukrzycy ciążowej, aby uwzględnił ją w dalszej opiece.
• Wybieraj zbilansowaną dietę i regularny ruch. Jeśli nie masz innego typu cukrzycy, po porodzie zwykle możesz stopniowo odejść od diety stosowanej w ciąży. Podczas karmienia piersią orientacyjne zapotrzebowanie wynosi 2000–2600 kcal dziennie, zależnie od indywidualnych potrzeb. Jedz różnorodne, pełnowartościowe posiłki, często i w mniejszych porcjach; ich dobór omów z położną lub dietetykiem. Gdy lekarz wyrazi zgodę, stopniowo zwiększaj aktywność. Spacery i ćwiczenia dostosowane do możliwości wspierają kontrolę masy ciała oraz wrażliwość na insulinę.
• Przed kolejną ciążą poinformuj lekarza. Cukrzyca ciążowa może nawrócić. Po potwierdzeniu ciąży skonsultuj z ginekologiem termin OGTT z 75 g glukozy; lekarz może zalecić wcześniejszą diagnostykę.